
काठमाडौं । ऊर्जा उद्यमी तथा एफएनसीसीआई नवीकरणीय ऊर्जा समितिका अध्यक्ष बटु लामिछानेले निजी क्षेत्रलाई विद्युत् व्यापारमा सहभागी हुने अवसर खुला गर्ने सरकारको निर्णयलाई नेपालको ऊर्जा क्षेत्रको ऐतिहासिक उपलब्धि बताएका छन्।
शुक्रबार, अक्टोबर १६ मा सरकारले निजी क्षेत्रलाई विद्युत् व्यापारमा सहभागी हुने बाटो खुला गर्ने निर्णय गरेपछि लामिछानेले यसले निजी लगानी विस्तार गर्न र नेपाली विद्युत्लाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्याउन महत्वपूर्ण योगदान गर्ने बताएका हुन्।
उनले विद्युत् उत्पादनमा योगदान दिँदै आएका निजी ऊर्जा विकासकर्ताले अब व्यापारमा समेत सहभागी हुने अवसर पाउनुले नेपालको ऊर्जा क्षेत्रलाई प्रतिस्पर्धी र निर्यातमुखी बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
यसअघि अक्टोबर २ मा विद्युत् नियमन आयोगले नेपाल विद्युत् प्राधिकरण (एनईए) को राष्ट्रिय प्रसारण प्रणाली प्रयोग गरेबापत लाग्ने प्रसारण शुल्क अर्थात् ह्विलिङ चार्ज निर्धारण गरेको निर्णयलाई पनि लामिछानेले महत्वपूर्ण मानेका छन्। अल्पकालीन खुला पहुँचका लागि प्रतियुनिट ५७ पैसा शुल्क निर्धारण हुनुले निजी क्षेत्रलाई विद्यमान प्रसारण प्रणाली प्रयोग गरेर विद्युत् व्यापार गर्न आधार तयार गरेको उनको भनाइ छ।
निजी क्षेत्रलाई प्रसारण लाइन निर्माणमा सहभागी गराउने पहलले ऊर्जा पूर्वाधार विकासमा थप लगानी भित्र्याउने सम्भावना बढाएको पनि उनले बताएका छन्।
विद्युत् उत्पादन, प्रसारण र व्यापारबीच प्रभावकारी समन्वय हुन सके निजी ऊर्जा विकासकर्ताले विद्युत्को बजार खोज्न, भारतीय ऊर्जा कम्पनीहरूसँग सहकार्य गर्न र नेपालको स्वच्छ तथा नवीकरणीय ऊर्जा भारतीय बजारसम्म पुर्याउन थप अवसर पाउने लामिछानेको विश्वास छ। यसबाट विद्युत् निर्यात र विदेशी मुद्रा आर्जन बढ्नुका साथै रोजगारी सिर्जना तथा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको सुदृढीकरणमा समेत योगदान पुग्ने उनले बताएका छन्।
आगामी दिनमा प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणले नेपाल–भारत ऊर्जा सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाउने र नेपाली विद्युत् व्यापार कम्पनीका लागि नयाँ व्यावसायिक अवसर विस्तार गर्ने अपेक्षा पनि उनले गरेका छन्।
विद्युत् व्यापारलाई प्रभावकारी बनाउन आवश्यक अनुमतिपत्र, पारदर्शी प्रसारण पहुँच, स्पष्ट शुल्क व्यवस्था र लगानीमैत्री नीतिको निरन्तरता आवश्यक रहेको लामिछानेले औंल्याएका छन्।
एफएनसीसीआई नवीकरणीय ऊर्जा समितिका अध्यक्षका रूपमा उनले सरकार, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय र सम्बन्धित निकायलाई धन्यवाद दिँदै ऊर्जा विकासकर्ता, लगानीकर्ता तथा निजी क्षेत्रका व्यवसायीलाई यस अवसरको सदुपयोग गर्न आह्वान गरेका छन्।
निजी क्षेत्रको सक्रिय सहभागिताबाट नेपालको ऊर्जा क्षेत्रलाई आत्मनिर्भर, प्रतिस्पर्धी र क्षेत्रीय बजारमा स्थापित गर्न सबै पक्ष एकजुट भएर अघि बढ्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

