नेपाल पूर्वाधार 
श्रीलंका। श्रीलंकामा पछिल्ला सातादेखि डेंगी सङ्क्रमण तीव्र रूपमा बढ्न थालेपछि सरकारले रोग नियन्त्रणका लागि सेना परिचालन गरेको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार देशभरका अस्पतालमा दैनिक एक हजारभन्दा बढी डेंगीका नयाँ बिरामी उपचारका लागि भर्ना भइरहेका छन्, जसले स्वास्थ्य प्रणालीमाथि थप दबाब सिर्जना गरेको छ।
राष्ट्रपति अनुरा कुमार दिसानायके को कार्यालयले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार सेना, नौसेना र वायुसेनाका सदस्यहरूलाई संयुक्त विशेष अभियानमा खटाइएको छ। उनीहरूले डेंगी फैलाउने लामखुट्टे प्रजनन हुने स्थानको खोजी गरी ती स्थान नष्ट गर्ने कार्यमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नेछन्।
डेंगी ज्वरोले उच्च ज्वरो, टाउको दुखाइ, वाकवाकी, बान्ता तथा मांसपेशी दुख्ने जस्ता लक्षण देखाउने गर्छ। गम्भीर अवस्थामा पुगेमा यसले रक्तस्राव गराएर ज्यानसमेत लिन सक्ने स्वास्थ्य अधिकारीहरूले चेतावनी दिएका छन्।
यस वर्ष हालसम्म श्रीलंकामा करिब ५० हजार डेंगी सङ्क्रमण पुष्टि भएका छन् भने २९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ। यद्यपि यो सङ्ख्या सन् २०१७ को ठूलो महामारीभन्दा कम हो। सन् २०१७ मा एक लाख ८६ हजारभन्दा बढी व्यक्तिमा डेंगी सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो भने ४४० जनाको मृत्यु भएको थियो।
डेंगी फैलाउने एडिस जातको लामखुट्टे कालो र सेतो धर्का भएका खुट्टाबाट सजिलै चिनिन्छ। यो लामखुट्टे विशेषगरी स्थिर पानी जमेको स्थानमा प्रजनन गर्ने भएकाले सरकारले पानी जम्ने स्थान हटाउन र सरसफाइमा विशेष ध्यान दिन आग्रह गरेको छ। विज्ञप्तिमा आफ्नो परिसरमा लामखुट्टे प्रजनन हुन दिने व्यक्ति वा संस्थाविरुद्ध कानुन कडाइका साथ लागू गरिने उल्लेख गरिएको छ।
सरकारले बुधबारदेखि देशव्यापी सरसफाइ तथा लामखुट्टे प्रजनन स्थल नष्ट गर्ने अभियान सुरु गर्ने जनाएको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार जुन महिनाको सुरुदेखि नै सङ्क्रमण तीव्र रूपमा बढिरहेको छ र केही दिनयता दैनिक एक हजारभन्दा बढी नयाँ सङ्क्रमण दर्ता भइरहेका छन्।
डेंगी नियन्त्रण युनिटले सरकारी तथा निजी अस्पतालहरू थप बिरामीको चाप धान्न कठिन अवस्थामा पुगेको जनाएको छ। युनिटकी प्रमुख कपिला कन्नङ्गारा ले अस्पतालहरू पहिले नै अत्यधिक दबाबमा रहेको बताउँदै सन् २०१७ जस्तो अवस्था दोहोरिन नदिन तत्काल प्रभावकारी नियन्त्रण उपाय आवश्यक रहेको उल्लेख गरिन्।
अधिकारीहरूका अनुसार मनसुनी वर्षापछि आएको बाढी, विभिन्न स्थानमा जमेको पानी र अव्यवस्थित रूपमा फालिएको फोहोरले लामखुट्टेको प्रजननका लागि अनुकूल वातावरण सिर्जना गरेको छ। यसैबीच विश्व स्वास्थ्य संगठन ले जलवायु परिवर्तनका कारण डेंगी तथा अन्य लामखुट्टेजन्य रोग विश्वभर तीव्र गतिमा फैलिँदै गएको चेतावनी दोहोर्याएको छ।
